Ηλεκτρονική Δημοκρατία ( Ι )

 

Η γεφύρωση του χάσματος μεταξύ του πολίτη και

του Κράτους δε θα είναι ποτέ εύκολη υπόθεση, αλλά είναι τέτοια η αναγκαιότητα

που την επιτάσσει, ώστε η συσπείρωση όλων των κοινωνικών δυνάμεων στη

προσπάθεια αυτή να κρίνεται αναγκαία. Η κυριότερη συνέπεια άλλωστε όλων

αυτών είναι πλέον φανερή: για τις σύγχρονες κυβερνήσεις είναι όλο και πιο

δύσκολο να εφαρμόσουν τις αποφάσεις τους, αφού είναι κοινό το αίσθημα ότι

από αυτές απουσιάζουν μερικώς ή εντελώς τα κριτήρια των πολιτών. Με αυτό το

τρόπο η σύγχρονη δημοκρατία εντείνει και διογκώνει τα κοινωνικά αδιέξοδα,

αδυνατώντας να βρει βιώσιμες, ευρέως αποδεκτές από το κοινωνικό σύνολο

λύσεις.

Άμεση συνέχεια αυτού του προβληματισμού είναι το τι μπορεί να κάνει το

φιλόδοξο εγχείρημα της Ηλεκτρονικής Δημοκρατίας, το οποίο έρχεται για να

πετύχει ακριβώς αυτό το σκοπό: την επιστροφή του πολίτη σε πιο ενεργό ρόλο

στην πολιτική ζωή, άρα και τη μείωση του σύγχρονου δημοκρατικού

ελλείμματος. Η απάντηση σίγουρα δε μπορεί να είναι μονοδιάστατη, αφού η

Ηλεκτρονική Δημοκρατία παραμένει ένα ερευνητικό πεδίο σε διαρκή εξέλιξη, με

τα αποτελέσματα της να μην είναι ακόμα τόσο ευρέως ορατά. Αυτό όμως που

είναι πλέον ορατό είναι ότι οι παραδοσιακοί τρόποι έχουν αποτύχει σε τέτοιο

βαθμό ώστε η Ηλεκτρονική Δημοκρατία να είναι στην πράξη η πιο σημαντική

ίσως ελπίδα αντιμετώπισης του προβλήματος.

Η πεποίθηση αυτή προέρχεται πέρα από την έλλειψη ορατών εναλλακτικών

λύσεων και στις πολύ ισχυρές δυνατότητες τις οποίες η Ηλεκτρονική Δημοκρατία

φαίνεται να αποκτά. Τα μέσα αυτά είναι που κυρίως τα τελευταία δέκα χρόνια

έχουν δώσει μια ανώτερη διάσταση στη προοπτική της Ηλεκτρονικής

Δημοκρατίας: από την εποχή του Web 2.0 περνάμε σιγά σιγά στην εποχή του

Σημασιολογικού Ιστού και από τα απλά forum σε αυτά που υποστηρίζουν

δομημένους διαλόγους, έως και εξόρυξη κριτηρίων απόφασης στο μέλλον. Είναι

λοιπόν η δύναμη της Τεχνολογίας των Πληροφοριών που δημιουργεί αυτή τη

μεγάλη φιλοδοξία και καθιστά την Ηλεκτρονική Δημοκρατία από τη

σημαντικότερη λύση έως και μονόδρομο γεφύρωσης του χάσματος μεταξύ του

πολίτη και του Κράτους. Η δύναμη αυτή των σύγχρονων τεχνολογικών

δυνατοτήτων παρέχει τα μέσα χειρισμού της πολυπλοκότητας του μεγάλου

αριθμού των συμμετεχόντων και δίνει όλο και πιο αξιόπιστες, πιο

αποτελεσματικές λύσεις σε κρίσιμα ζητήματα όπως αυτά της ασφάλειας και της

προστασίας προσωπικών δεδομένων .

Το ζητούμενο είναι λοιπόν πως θα αναπτυχθούν τα κατάλληλα Συστήματα, τα

οποία σε συνδυασμό με πολιτικές οι οποίες θα επιτρέπουν με επίσημο και

προκαθορισμένο τρόπο την αλληλεπίδραση του Κράτους με τον πολίτη, με

τέτοιο τρόπο ώστε να καταφέρουν να αποτελέσουν μία χρήσιμη λύση. Αυτό

ακριβώς είναι και το μείζον πολιτικό στοίχημα που καλείται να κερδίσει η

Κοινωνία της Πληροφορίας: να μη χαθεί η μεγάλη αυτή ευκαιρία που θα δώσει

ένα άλλο επίπεδο στη πολιτική ζωή του σύγχρονου κόσμου. Να γεφυρωθεί με

ψηφιακά μέσα το χάσμα που προκαλείται εκ φύσεως λόγω της

αντιπροσωπευτικότητας της δημοκρατίας και να αποτελέσει μία νέα αρχή στη

άσκηση δημόσιας εξουσίας, έτσι ώστε τα κοινωνικά αδιέξοδα να γίνουν

αντικείμενο εποικοδομητικού, καθολικού δημόσιου διαλόγου και διαβούλευσης.

Ο πιθανός αντίκτυπος των νέων τεχνολογιών πληροφόρησης και επικοινωνιών

(ICTs) στις προσπάθειες να ενισχυθεί η εμπλοκή των πολιτών στη δημοκρατική

λήψη αποφάσεων και να ενισχυθεί η αντιπροσωπευτική δημοκρατία τώρα ευρέως

αναγνωρίζεται. Οι τοπικές, περιφερειακές και εθνικές κυβερνήσεις σε όλη την

Ευρώπη προσπαθούν να διευρύνουν τη δημοκρατία με την παροχή ενός

αποτελεσματικού διαύλου επικοινωνίας με την κοινωνία των πολιτών

χρησιμοποιώντας καινοτόμες ICTs στην υπηρεσία πιο ανοικτών και διαφανών

δημοκρατικών διαδικασιών λήψης αποφάσεων. Μια τέτοια δημοκρατική πολιτική

συμμετοχή πρέπει να περιλαμβάνει τα μέσα ενημέρωσης και τους μηχανισμούς

συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων. Οι ICTs έχουν τη δυνατότητα να παράσχουν

νέα και αποτελεσματικά e-δημοκρατικά όργανα που εξετάζουν αυτές τις κοινές

προοπτικές της πληροφόρησης και της συμμετοχής.

Η ηλεκτρονική δημοκρατία αποτελεί σήμερα ένα από τους σημαντικότερους

τρόπους για την επαναδραστηριοποίηση των πολιτών στα κοινά. Οι τεχνολογίες

της πληροφορικής και των επικοινωνιών επιτρέπουν σε όλους τους φορείς και

οργανισμούς που επιθυμούν να επαναπροσδιορίζουν τη σχέση τους με τον

πολίτη να επιτύχουν τη συμμετοχή του με εύκολο, άμεσο και ασφαλή τρόπο.

 Ορισμός

Η ηλεκτρονική δημοκρατία ορίζεται ως η χρήση των ICTs για να υποστηρίξει

τις δημοκρατικές διαδικασίες, όπου αυτές οι διαδικασίες μπορούν να

αντιμετωπισθούν από δύο προοπτικές – η μια εξετάζει την εκλογική διαδικασία,

συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, και η άλλη την

ηλεκτρονική συμμετοχή των πολιτών στη δημοκρατική λήψη αποφάσεων.

Πλακιά Βάσω